Geschiedenis van de Ossefeesten

Ossefeesten Maasbree, in 2010 het gouden jubileum. Een uniek feest dat alle jaren op eigen benen heeft kunnen staan. In 1961 vond de eerste editie plaats, toen nog ‘Breugheliaans feest’ genoemd. De reden voor het organiseren van het feest was het gouden jubileum van de plaatselijke fanfare St. Aldegondis. Een kijkje achter de schermen van toen….de 1e voorbereidingen…..

Jubileumfeest gouden Fanfare

Op de algemene ledenvergadering van fanfare St. Aldegondis in het voorjaar van 1960 werd het bestuur verzocht om voorbereidingen te treffen c.q. ideeën te lanceren voor de viering van het 50-jarig jubileum van de fanfare in 1961. Het bestuur nam uiteraard deze opdracht aan en begon met het bedenken van plannen. Om zoveel mogelijk inzicht te krijgen in wat er in de Maasbreese gemeenschap aan ideeën leefde omtrent de viering van dit gouden feest, werd in het destijds ook in Maasbree veelvuldig gelezen weekblad “Het Heljes Bledje” een oproep geplaatst om gedachten, ideeën en suggesties aangaande deze gouden viering aan te dragen bij de Fanfare.

Deze oproep was een groot succes. Een greep uit de vele tips liet ondermeer zien: openluchtbal, concert met een bekend orkest, organisatie van een concours en braden van een os aan het spit.

In de zomer van 1960 ging het bestuur met al deze voorstellen aan de slag. Besloten werd toen tot het samenvoegen van diverse plannen tot één geheel.

Hieruit kwam uiteindelijk te voorschijn de organisatie van een openluchtbal en het braden van een os aan het spit in een in Bruegheliaanse sfeer aangeklede omgeving. Bovendien los daarvan nog een groot concert. Het bestuur kon aan het werk. Van de toenmalige burgemeester Frans Schols, die het idee os-braden had ingediend, werden verdere gegevens verkregen over een soortgelijk feest dat hij in het Zuid-Limburgse Beek had meegemaakt.

Op een dag in september 1960 ging een delegatie van het toenmalig bestuur, bestaande uit de heren Sef van de Loo, Antoon Hillen, Jan Vaessen, Harrie Grubben en - het enige nog levende bestuurslid van toen - Ton Grubben, op bezoek bij de voorzitter van “de Beekse Liedertafel” de heer Sengen, de organisator van het os-braden in Beek.

Met de informatie van de organisatie van het Beekse evenement en het adres van de ‘os-brader’, de heer Alfred Esser uit het Duitse Dremmen op zak, kon na dit bezoek het bestuur echt aan de slag. Een bezoek aan Alfred Esser stond als eerstvolgende belangrijk punt op de agenda. Op een avond in oktober 1960 ging dezelfde delegatie, echter zonder voorzitter van de Loo, op bezoek bij Esser. Er werd een goed gesprek gevoerd en afspraken voor de organisatie in Maasbree gemaakt. Het eerste Ossefeest stond er aan te komen. Er volgden de maanden erna nog enkele bezoeken aan Dremmen, maar het stond vast dat het feest er kwam.

In de wintermaanden werd hard gewerkt aan de voorbereidingen van het jubileumfeest. Er werd besloten dat het plein voor het gemeentehuis zou worden omgetoverd in Bruegheliaanse sfeer met tafels en zitjes (banken) van berkenhout rondom een openlucht dansvloer. Een zeil in de buurt in geval van regen. Er werden afspraken gemaakt met ‘De Koninklijke Harmonie’ uit Thorn voor een openlucht jubileumconcert, de avond voor het Bruegheliaanse festijn.

Voor de promotie van het feest werd het osse-logo getekend door de Maastrichtse kunstenaar Harrie Kranen, een broer van de toenmalige dirigent van de fanfare St. Aldegondis, Will Kranen. Buiten Maasbree was nu ook bekend dat er een prachtig feest op handen was.

Een dansorkest werd vastgelegd, een dansvloer gereserveerd. De Maasbreese studentenclub werd gecontracteerd als ‘spitdraaiers’ en het eerste toen geheten ‘Breugheliaans feest’ was geboren op 15 en 16 juli 1961.

Ter hoogte van Trepels' Bakkerijen (nu: Amicitia) en Peeters' Rijwielen (Friedeskespad) was de weg afgesloten. Tegen betaling van 50 cent mocht iedereen "binnen". De tap draaide vanuit café Linssen-Weys - waar nu achterin Libelnet is gevestigd - en vanuit de open ramen werden de kelners van dienbladen vol drank voorzien.

De os, die afkomstig was van de familie Timmermans (Roggelse Sjang), werd aan het spit gebraden door Alfred Esser. Stoere jongelui van Maasbree draaiden bij toerbeurt met handkracht het ossebeest aan het spit rond boven de gloeiende houtskool, een operatie die circa 10 uur hard werken vergde. Het werd een geweldig feest!

Het smaakte naar meer…

Na een evaluatie van het eerste feest, werd besloten dat dit een vervolg moest krijgen. Ook het tweede jaar vond het hele gebeuren nog in de open lucht plaats. Daarna werd duidelijk dat de Nederlandse weersgesteldheden een dergelijk feest echter veel te riskant maakten, en in 1963 stond er dan ook een klein tentje om in ieder geval het ossevlees en de tap droog te houden in geval van regen. Van een kleine tent, met nog een aparte wijntent ernaast, en met enkele jaren een "Weinstube" in de BB-kelders onder het gemeentehuis, via steeds groter wordende tenten naar de tegenwoordige aluminium feesthal van 24 x 40 meter, een overkapping aan de kerkzijde en een afgezet kinderterrein waar kermisattracties en luchtkussens de dienst uitmaken.

Alleen de wagen met het spit staat nog steeds in de open lucht, zij het dat de ossebraders

nu ook een dak boven het hoofd hebben. De naam, die de eerste 2 jaar ‘Bruegheliaans feest’ was, en de volgende jaren ‘Fanfarefeest’, werd al snel ‘Ossefeesten’: een naam die inmiddels al 37 jaar bestaat.

Dagen

Werden de ossefeesten de eerste jaren slechts een weekend, zaterdag en zondag, gehouden, met het groter worden van de tenten stegen de kosten dusdanig dat één weekend niet meer toereikend was om alle kosten te dekken. In 1968 werd de vrijdagavond aan het programma toegevoegd. Deze vrijdagavond bleek toen echter geen succesformule te zijn; evenmin was dat de maandagavond die later werd uitgeprobeerd.

Uitbreiding naar een 2e weekend vanaf 1970, later nog met toevoeging van de tussen deze weekends vallende woensdag, was toen de keus. Sinds enkele jaren is de vrijdag weer in het programma opgenomen, en is de zondag van het 2^e weekend vervallen. Sinds 1968 is het Ossefeest altijd op de 1^e zondag van augustus gehouden. Een traditie waar menig Maasbreese burger rekening mee houdt bij het plannen van de vakantie.

De Os

In de loop van de jaren hebben vele tienduizenden bezoekers genoten van een portie van het exquise ossebraad, klaar gemaakt volgens het geheime recept van Alfred Esser, de meester-kok zelf. De ingrediënten van het recept zijn wel bekend: goed vlees, een mix van kruiden uit binnen en buitenland, goede rode wijn en een nog betere cognac. Hiermee wordt het vlees veelvuldig besprenkeld en ingesmeerd, waardoor het zijn bijzondere smaak verkrijgt. Alfred Esser is 9 jaar geleden gestorven, en zijn zoon staat nu aan het roer bij de firma Esser. De Os zelf werd vroeger bij een veehouder in Maasbree gekocht en op de dag zelf in alle vroegte aan het spit geregen. Nu komt deze rechtstreeks uit Duitsland. De os wordt ongeveer 2 weken voor het braden geslacht om de kwaliteit van het vlees zo goed mogelijk te houden. Duurde het vroeger 10 uur voordat de Os ‘gaar’ was, nu gaat het draaien elektrisch en duurt het karwei slechts een uur of 6 in een goed gesloten transparante cabine.

Artiesten

In 50 jaar tijd zijn er heel wat artiesten naar Maasbree gekomen. Begon het in 1961 met de Koninklijke Harmonie van Thorn, sinds jaren staan nationale en internationale artiesten op het programma. De bekendheid van de Ossefeesten nam toe door het boeken van ‘grote’ artiesten. Er kwam interesse vanuit de andere kant van het land. In 1967 had het KRO-radioprogramma “Dj-inn” enkele rechtstreekse uitzendingen vanaf het Kennedyplein. In 1974 kwam het landelijke programma ‘MIK’ van Kees Schilperoort naar Maasbree, en de Tros deed daar nog een schepje bovenop door met de camera naar Maasbree te komen voor hun Tv-programma “Zon-zin”. Landelijke dagbladen besteedden ook aandacht aan de Ossefeesten. Artiesten wilden zelfs een jaar later graag terugkomen in Maasbree. Dit was niet alleen om financiële redenen, maar ook vanwege de gastvrijheid en omdat ze vaak in de watten werden gelegd. Zo meerden BZN en Rowwen Hèze maar liefst vijf maal aan in Maasbree. Koploper is de band ‘Network’ met 6 fantastische optredens. Een greep uit de artiesten vanaf 1961: ‘De Optimisten’ - ‘The New Cornets’, met de gebroeders Braun uit Venlo - de ‘Heikrekels- ‘Corrie en de Rekels’ - de ‘Classics’ – ‘Hannie en de Rekels’ – ‘Tony Bass’ – ‘Livin' Blues’ en uit latere jaren ‘Massada’ – ‘The Dutch Rythm and Steelband’ – ‘The Dizzy Man's Band’ – ‘Freddy Golden’ – ‘BZN’ - ‘George Baker Selection’ – ‘Margriet Eshuys’ – ‘Take it Easy’ – ‘Tumbleweeds’ – ‘Albert West’ – ‘Het Goede Doel’ - Eurovisiesongfestival winnaar ‘Teach In’ - ‘Rowwen Hèze’ – ‘Frans Bauer’ - ‘Celtic Soulbrothers’ - ‘Schintaler’ - ‘Little Earth Band’ - ‘Tilt’ - ‘Koos Alberts’- ‘Boulevard’- ‘de Sjonnies’ - ‘Queenmania’ - ‘V-male’ - ‘Kane’ - ‘Volumia!’ - ‘Van dik Hout’ - ‘Neet oét Lottum’ - de Belgische dance-act ‘LASGO’ - ‘Di-rect’ - ‘Network’ - ‘Treble’ - ‘The Sheer’ - ‘Rosemary’s Sons’ - ‘Do’ - ‘Jan Smit’ - ‘Beef’ - ‘Leaf’ - ‘Stereo’ en ‘Rigby’. Steeds opnieuw klinkende namen, die de goede naam van de Ossefeesten hoog hielden. De Organisatie is het hele jaar rond bezig met het muziekprogramma, en streeft er naar om een zo goed mogelijk programma in elkaar te zetten dat voor iedereen toegankelijk is en waarbij de laatste ontwikkelingen op artiestengebied nauwlettend worden gevolgd.

Weer

De festiviteiten gingen niet altijd over rozen wat het weer betreft. In 1967 werden de feesten bijna een ramp. Een onweersbui met zware windstoten verwoestte op de eerste dag van de feesten, op het tijdstip van opening, de complete tent met inboedel. Enkele personen liepen, gelukkig slechts lichte, verwondingen op. Een geweldige inzet van de brandweer, gemeentepersoneel, fanfareleden en andere vrijwilligers zorgde ervoor dat daags na de storm de feesten toch "gewoon" konden doorgaan. In 1969 dreigde een herhaling van deze ramp. Opnieuw was er zware storm. De uitsluitend materiële schade viel gelukkig erg mee. Deze gebeurtenissen leidden ertoe dat de fanfare nog steviger, en dus veiliger tenten huurde voor de volgende Ossefeesten.

In 1986 was het niet de storm, maar de hitte die ervoor zorgde dat de os spreekwoordelijk zelfs zonder houtskool ‘gaar’ zou worden. Met ruim 32,5 graden was het toen snikheet.

Het noodweer dat in 1991 na het optreden van Rowwen Hèze losbarstte zal velen nog heugen. Juist op het moment dat de tent sloot en iedereen naar huis wilde gaan, barstte er een noodweer los met ook nog eens heel veel wind. Niemand raakte gelukkig gewond.

Op donderdag 2 augustus 2001 sloeg het noodlot voor de laatste keer bijna toe. Een windhoos raasde rakelings langs de tent en tilde deze gedeeltelijk uit de verankering op. De schade was buiten een klemmende deur nihil. Elders in Maasbree moest een andere feesttent worden ontruimd en werden vele bomen van hun toppen ontdaan. De afgelopen jaren zijn de weergoden de Ossefeesten goed gezind geweest en hopelijk blijft dat de komende jaren zo!

Kracht

De Ossefeesten ontlenen hun kracht aan traditie, jeugd, vernieuwing en laagdrempeligheid. (1) De traditie: een vastgesteld weekend en het braden van de Os, is natuurlijk het makkelijkste van de 4 peilers. (2) De jeugd: deze kan op de zondag dat de Os wordt gebraden terecht bij kermisattracties en luchtkussens. Ouders in de grote tent, en kinderen in de kleine tent waar allerlei activiteiten worden gehouden. In de week voorafgaand aan de Ossefeesten maakt het K(inger) V(akansie) W(erk) van Maasbree reeds tientallen jaren gebruik van de feesthal. De kinderen vinden het ‘ruig’ om in de grote tent te mogen zitten. Jaren later komen ze zelf als zelfstandige bezoekers naar de tent. Ze groeien letterlijk in de Ossefeesten. (3) Vernieuwing: dit  blijft al jaren een heel belangrijk speerpunt. Het spreekwoord stilstand is achteruitgang heeft bij concurrerende tentfeesten laten zien dat dit ook echt het geval is. Elk jaar is er wel weer iets nieuws in de tent van de Ossefeesten te vinden wat betreft aankleding en op technisch gebied. De techniek staat immers niet stil. (4) Als laatste de laagdrempeligheid van het feest: Iedereen, van jong tot oud, moet zich op de Ossefeesten thuis kunnen voelen. Een gevarieerd muziekprogramma voor verschillende doelgroepen, schappelijke prijzen, een correcte en snelle bediening, een sfeervolle aankleding en de grote schare vrijwilligers maken de Ossefeesten tot wat ze nu nog altijd zijn: een echt traditioneel dorpsfeest met een open karakter.

Doel

In 1961 werden er enkele honderden guldens verdiend. Het geld was bijzonder welkom voor Fanfare St. Aldegondis om jonge muzikanten te kunnen opleiden, instrumenten en uniformen te kunnen aanschaffen en om de dirigent van het korps te kunnen betalen. Dit doel is in 50 jaar tijd niets veranderd; de opbrengst van de Ossefeesten komt nog altijd ten goede aan de Maasbreese Fanfare. Met de inzet van alle leden en aanhang, en hulp van vele Maasbreese ondernemers, staat dit feest al ruim 50 jaar op stevige eigen benen. Hiermee komt een einde aan deze korte schets van historie en achtergronden van dit al lang bestaande feest.